ناصر الدين شاه قاجار
207
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
شد . صاحب ديوان آمد . از تفصيل اصفهان عرض مىكرد . از تنگى آذوقهء آنجا و گرانى شديدى كه رو داده بود . بسيار متاثر شدم . قرار شد در منزل ، مجلس بشود . فكرى براى تا سر خرمن سال نو آنجا بشود ، كه جنس از ولايات ديگر به آنجا برسانند . بعد رانديم . هوا بسيار سرد شد . باد و مه مىآمد . برف هم مىآمد . راه كالسكه خوب بود . اطراف دره ماهور بود . گاهى هم وسعت پيدا مىكرد . قدرى كه راه رفتم ، چپ به درّه رفته به ناهار افتاديم . اما از زور باد سردى ، كه مىآمد ، از كالسكه پائين نيامدم . آتش كردند اما تاثيرى نداشت ، از سرما ، حاجى ميرزا على ، عرفانچى ، محقق ، سياچى ، مياچى ، با چرتىها و . . . بودند . ناهار را به زحمت تمام توى كالسكه خورديم . ميرزا على خان هم بود . بعد از ناهار ، رانديم . قدرى سربالا رفته ، سرازيرى شد . از دم ده ، كركان ، خالصه ، و بعد از ده مهرآباد خالصه ، كه هردو خيلى معتبر و آباد و پرجمعيت [ و ] پرباغ بودند ، گذشتم . زنهاى خوشگل زيادى داشت . از دولتآباد ، مستقيلين زيادى ، از هرجور ، از شاهزاده و . . . و . . . مىآمدند . سوارهء باجلان را خواسته بودم آمدند . از علماى بروجرد ، مثل ميرزا هبت الله ، پسر ميرزا محمود آقا ، محمد واحد العين ، برادرزادهء ميرزا محمود ، ميرزا فخر الدين ، و . . . بعد علماى ملاير آمدند . سالار پسر شيخ الملك ، آمد با اولاد امجاد ، يك اسبى هم پيشكش آورده بود كرند . يك چشمش زاغ بود . در ده گنبد ، مىنشيند . ده گنبد دست راست در جلگه بود . ده معتبرى است خلاصه رسيديم به جمعيت مستقبلين شهرى بسيار رعيت معتبرى داشته . فوج ملاير [ و ] تويسركان كه سپردهء عسكر خان زند ، است ، ايستاده بودند . بسيار جوانهاى خوبى بودند . بعد با كالسكه الى دم منزل ، كه باغ عيسى خان بيگلربيگى مرحوم ، است . حالا كاظم پسر آن مرحوم اينجا مىنشيند . املاك و تيول دارند . در اين ملاير است . جوان خوبى است . قابل نوكرى است . منزل باغى است ، كه عمارتى در وسط دارد . براى حرم چادر زدهاند . منزل ما ، در اطاق كوچكى بود . سفيدكارى سقف تخته [ اى ] بخارى داشت . آتش بخارى خيلى مىچسبيد . برف كمى مىآمد . وقتى كه سفر سلطانيه دوم مىرفتيم ، دوازده سال قبل باز در همين مكان ، منزل كرده بودم . شكر بارى تعالى را بهجا آوردم . خلاصه شب بعد از شام خوابيديم . nauchafrin ببرى خان ، چيتى برزگه مست شدهاند . در كمال شدت . دهات دست راست و چپ از اين قرار است :